Patron Szkoły

Mieczysław Karłowicz
(1876 – 1909)

Mieczysław Karłowicz urodził się 11.12.1876 w Wiszniewie w rodzinie muzyków. Ojciec – Jan Karłowicz grał na wiolonczeli i fortepianie, komponował, zajmował się też teorią muzyki. Matka Mieczysława – Irena Karłowicz była wykształconą śpiewaczką, pochodziła ze słynnego i bogatego rodu Sulistrowskich kultywującego bogate tradycje patriotyczne, rodu wychowującego swoich potomków na ludzi sztuki, kultury i nauki. Rodzice Mieczysława planowali dla syna karierę skrzypka – wirtuoza. Zgodnie z tymi planami Mieczysław rozpoczął w 1882 roku naukę gry na skrzypcach w Heidelbergu następnie w Pradze i Dreźnie. Od 1888 roku studiował w konserwatorium w Warszawie u znakomitego pedagoga i wirtuoza Stanisława Barcewicza, pobierał również lekcje kompozycji u Zygmunta Noskowskiego.
W latach 1895 – 1900 Karłowicz uzupełniał studia muzyczne u Henryka Urbana w Lublinie. Po powrocie do Warszawy rozpoczął współpracę z Warszawskim Towarzystwem Muzycznym jako dyrygent i pedagog. W 1906 roku współdziałał z grupą kompozytorską zwaną Młodą Polską biorąc czynny udział w organizowanych przez nią koncertach. W tymże roku udał się ponownie za granice na studia dyrygenckie do Lipska, po dwu latach wrócił do kraju i zamieszkał w Zakopanem poświęcając się kompozycji i taternictwu.
Karłowicz reprezentował ideały artystyczne Młodej Polski, był pierwszym kompozytorem, który po okresie stagnacji w muzyce polskiej II połowy XIX wieku stworzył dzieła na poziomie europejskim. Linia rozwojowa działalności kompozytorskiej przebiegała od utworów kameralnych, fortepianowych i pieśni do muzyki symfonicznej. W działalności tej zaznaczają się wyraźnie dwa etapy: pierwszy od 1895 – 1902 i drugi od 1903 – 1909 roku. Pierwszy etap obejmuje głównie twórczość kameralną, fortepianową, pieśniarską a zamyka go koncert skrzypcowy A–dur op.8

Do najbardziej znanych dzieł z tego okresu należą: Serenada na orkiestrę smyczkową, muzyka do dramatu J. Nowińskiego Biała gołąbka, 29 pieśni na głos solowy z towarzyszeniem fortepianu, utwory kameralne m.in. Menuet na kwartet smyczkowy, Chant du soir, Impromptu, Serenada marcowa z kotem na skrzypce i fortepian, ponadto szereg utworów fortepianowych ( walce, sonaty, fugi, ronda, menuety) oraz zamykający pierwszy etap twórczości Koncert skrzypcowy A-dur op.8.
Drugi okres twórczości Karłowicza obejmuje: symfonię e-moll op.7 „Odrodzenie” i 6 poematów symfonicznych tworzących swoisty cykl programowy i stanowiących szczytowe osiągnięcie w twórczości kompozytora. Należą do nich: Powracające fale op. 9 (1904), Odwieczne pieśni op. 10 (1906), Rapsodia litewska op. 11 (1906), Stanisław i Anna Oświecimowie op.12 (1907), Smutna opowieść op. 13 (1908), Epizod na maskaradzie op. 14 (utwór dokończony przez Grzegorza Fitelberga)
Mieczysław Karłowicz prócz działalności kompozytorskiej prowadził również działalność taterniczą i publicystyczną. Napisał wiele artykułów o tematyce muzycznej np. „Nie wydane dotychczas pamiątki po Chopinie”, „Muzyka swojska w Filharmonii Warszawskiej” oraz o tematyce górskiej np. „Kościelec”, „Wśród śniegów tatrzańskich” i inne. Nie można zapomnieć również o tym, że wielką pasją ostatnich lat życia Karłowicza stało się narciarstwo, taternictwo i fotografika górska. Niestety miłość do Tatr stała się pośrednią przyczyna jego śmierci, przez co Karłowicz nie zdążył do końca ukształtować swojego oblicza artystycznego. Zginął 8 lutego 1909 roku przysypany lawiną śnieżną na zboczach Małego Kościelca mając zaledwie 33 lata. Pozostały jednak po nim dzieła, artykuły i publikacje o nie zaprzeczalnej wartości do których zawsze można powrócić.

Opr. Ewa Religa

Archiwum




Więcej informacji na stronach: MKiDN oraz CEA



Zakup instrumentów dla
PSM I st. w Przeworsku
z dofinansowania MKiDN

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego